Tirana nuk kishte parë prej vitesh një mobilizim të tillë qytetar.
Në orët e para të së shtunës, rrugët që çojnë drejt qendrës nisën të mbusheshin me njerëz. Disa kishin ardhur nga Vlora, Shkodra dhe Korça. Të tjerë kishin udhëtuar nga Londra, Milano, Athina dhe Berlini. Nuk i bashkonte një parti politike, as një lider karizmatik. I bashkonte bindja se Shqipëria po shiste diçka që nuk duhej të shitej.
Kur protestuesit mbërritën në bulevard, flamingot rozë ishin kudo. Në pankarta, në flamuj, në maska kartoni të mbajtura nga fëmijët. Ky zog është kthyer në simbolin e revoltës më të madhe qytetare që vendi ka parë prej vitesh.
Thirrjet “Rama ik” dhe “Shqipëria nuk është në shitje” jehonin përgjatë bulevardit, ndërsa shumë protestues kërkonin jo vetëm largimin e kryeministrit Edi Rama, por edhe fundin e sistemit politik që, sipas tyre, ka prodhuar emigracion masiv, pabarazi dhe humbje të besimit te institucionet.
Ajo që filloi disa javë më parë si kundërshtim ndaj projektit miliarda dollarësh të lidhur me Jared Kushner dhe Ivanka Trump në ishullin e Sazanit dhe në zonën e mbrojtur të Nartës, është shndërruar në një lëvizje të gjerë kundër korrupsionit, mungesës së transparencës dhe modelit politik që ka dominuar vendin për më shumë se tre dekada.
Protestuesit besojnë se marrëveshja për zhvillimin e resorteve luksoze nuk është thjesht një projekt turistik, por simboli më i dukshëm i një sistemi ku vendimet merren larg syve të publikut dhe ku interesat ekonomike të pak njerëzve peshojnë më shumë se interesi kombëtar.
Për mijëra shqiptarë që dolën në rrugët e Tiranës, çështja është bërë simbol i një pakënaqësie të akumuluar prej vitesh ndaj korrupsionit, mungesës së meritokracisë, emigrimit të të rinjve dhe ndjenjës se vendimet e mëdha po merren larg interesit publik.
Ndaj, në zemër të protestës dëgjoheshin dy slogane që përsëriteshin vazhdimisht: “Shqipëria nuk është në shitje” dhe “Rama ik”. Por, krahas tyre, dëgjohej edhe një tjetër thirrje: “Berisha ik”. Për herë të parë pas shumë vitesh, zemërimi i qytetarëve nuk drejtohej vetëm ndaj qeverisë. Ai drejtohej kundër gjithë klasës politike. Shumë protestues e shohin konfliktin e vazhdueshëm mes socialistëve dhe demokratëve si një cikël të konsumuar që nuk ka prodhuar as drejtësi, as zhvillim, as shpresë për brezin e ri.
Në mesin e turmës kishte studentë që flisnin për largimin masiv të të rinjve nga vendi. Kishte sipërmarrës që ankoheshin për ekonominë e kapur. Kishte ambientalistë që paralajmëronin për dëmtimin e pakthyeshëm të ekosistemit të Nartës. Kishte familje që mbanin pankarta me mbishkrimin: “Nuk po mbrojmë vetëm flamingot. Po mbrojmë të ardhmen tonë”.
Shumë prej tyre nuk e kundërshtojnë investimin e huaj. Ata kundërshtojnë mënyrën se si, sipas tyre, po bëhen këto investime. Pikërisht kjo e ka bërë lëvizjen të fitojë mbështetje përtej grupeve tradicionale mjedisore.
Qeveria e kryeministrit Edi Rama e ka hedhur poshtë këtë narrativë. Rama e ka mbrojtur projektin si një investim historik që do të transformojë turizmin shqiptar, do të krijojë vende pune dhe do ta pozicionojë vendin në hartën e destinacioneve elitare të Mesdheut. Sipas tij, projekti do të zhvillohet sipas standardeve ndërkombëtare dhe me vlerësime të plota mjedisore.
Kryeministri ka deklaruar se nuk ka asnjë mundësi që projekti të ndalet dhe ka sugjeruar se protestat janë fryrë nga dezinformimi, interesa politike dhe madje nga aktorë të huaj që kërkojnë të destabilizojnë vendin.
Megjithatë, sa më shumë që qeveria ka insistuar në vazhdimin e projektit, aq më shumë është rritur pakënaqësia në rrugë.
Protesta e së shtunës tregoi se, për shumë qytetarë, çështja nuk ka të bëjë më vetëm me një resort luksoz apo me një lagunë të mbrojtur. Ajo ka të bëjë me besimin e humbur te institucionet.
Në një vend ku emigracioni vazhdon të zbrazë qytete të tëra, ku korrupsioni mbetet ndër shqetësimet kryesore të publikut dhe ku procesi i integrimit evropian shihet si shpresa e fundit për reforma të vërteta, Revolucioni i Flamingove është shndërruar në një pasqyrë të krizës së besimit mes qytetarëve dhe politikës.
Në fund të ditës, flamingot mund të kenë qenë arsyeja që i bashkoi njerëzit, por mesazhi që doli nga Tirana ishte shumë më i madh. Një pjesë e shoqërisë shqiptare po kërkon jo vetëm mbrojtjen e natyrës, por një kontratë të re mes qytetarëve dhe shtetit.
Dhe pikërisht për këtë arsye, “Revolucioni i Flamingove” mund të mbetet në histori jo si protesta për disa zogj të rrallë, por si momenti kur mijëra shqiptarë dolën në rrugët e Tiranës për të protestuar kundër korrupsionit, mungesës së meritokracisë, emigrimit të të rinjve dhe për rikthimin e shpresës për një Shqipëri më të mirë.
Lindita Çela është një gazetare investigative e shquar, e njohur për raportimet e saj të përpikta dhe të guximshme mbi krimin e organizuar dhe korrupsionin në Shqipëri. Me një karrierë që shtrihet për mbi dy dekada, Çela është konsoliduar si një figurë e rëndësishme në fushën e gazetarisë investigative, duke fituar vlerësime si në nivel kombëtar ashtu edhe ndërkombëtar për punën e saj.