Transformimi i Abules nga emigrant dhe i dënuar në Belgjikë në përfitues të kontratave publike dhe lejeve zhvillimore në ndërtim dhe energji. Lidhjet me struktura të pushtetit dhe individë të përfshirë në hetime penale.
Me 11 milionë metra katrorë leje ndërtimi të miratuara vetëm në 5 vite, Shqipëria është kthyer në një gropë të madhe ndërtimi. Sipas të dhënave të INSTAT, vlera e investimit arrin në 480 miliardë lekë, por pjesa më e madhe e ndërtuesve futen në këtë investim me kapital minimal, pasi blerësit paguajnë deri në 90% që në gropë. Për ekspertët ky është një investim i ngjashëm me firmat piramidale, duke i ekspozuar qytetarët ndaj rreziqeve të humbjes së parave apo pronës së rezervuar.
Si ndërtimi në Kosovë është kthyer në një nga kanalet kryesore të dyshuara për pastrimin e parave, mes dobësive institucionale, kapitalit ndërkufitar dhe mungesës së transparencës financiare. Biznesmenë nga Shqipëria, por edhe figura të përfshira në krim, kanë investuar në vitet e fundit në sektorin e ndërtimit, por ujditë e tyre në të shumtën janë të padukshme, kryesisht të realizuara në emër të personave të tretë.
Si është tjetërsuar pasuria publike në një nga zonat më të lakmuara bregdetare të Shqipërisë, përmes dokumenteve të falsifikuara, vendimeve të dyshimta gjyqësore dhe një shteti që mbyll sytë teksa prona përfundon në duar të krimit të organizuar.
Të dhënat e raportuara në pasqyrat financiare nga kompania koncesionare “G2 Infra” deklarojnë vlera modeste shpenzimesh për ndërtimin e 21 kilometrave të aksit Thumanë-Kashar, ndërsa sipas bilancit të kompanisë “Gener 2" si firmë pronare e koncesionit, flukset monetare nga veprimtaritë investuese janë negative, ç'ka ngre dyshime mbi burimet e parave që kanë financiuar rrugën.
Kullat që ngrihen njëra pas tjetrës, shpesh pa transparencë dhe me pak konkurrencë, tregojnë se arkitektura është kthyer në një mjet për privilegje ku emrat e njohur të huaj përfshihen në skandale dhe hetime. Ndërkohë që qyteti humbet gjelbërimin dhe hapësirat publike, një pyll betoni po shkatërron identitetin urban dhe historik të kryeqytetit shqiptar.
Një projekt gjigant ndërtimi, i firmosur nga zyrtarë të lartë të qeverisë, sot qëndron i braktisur në zemër të kryeqytetit. Dokumente zyrtare dhe analiza ekspertësh ngrejnë hije dyshimi për një rrjet të ndërlikuar financimesh të dyshimta, të lidhura me pastrim parash dhe trafik ndërkombëtar droge, në një sektor ndërtimi që vazhdon të rritet përtej logjikës së tregut real.
Edhe pse të sekuestruara prej vitesh dhe me vlera miliona euro, pronat e lidhura me një nga organizatat më të fuqishme kriminale shqiptare mbeten kryesisht të paprekura, të padhëna me qira dhe nën administrim formal.
Ndërsa impiantet publike të trajtimit mungojnë ose nuk funksionojnë, qeveria u kalon barrën bizneseve private, duke i detyruar të investojnë mijëra euro dhe duke i gjobitur për një shërbim që shteti ka detyrimin ligjor për ta garantuar.
Samir Mane është ngulitur thellë në çdo cep të peizazhit ekonomik të Shqipërisë. Rrjeti i gjerë i kompanive të tij dominon tregjet duke filluar nga qendrat tregtare dhe supermarketet tek inxhinieria civile, turizmi, pasuritë e paluajtshme, energjia e rinovueshme dhe madje edhe bankat. Ai dhe bashkëpunëtorët e tij zotërojnë 56 kompani që mbulojnë pothuajse çdo sektor ekonomik në vend.

TË FUNDIT