Gjykata Kushtetuese e Shqipërisë pranoi më 13 mars 2025, gjatë një seance të shkurtër, kërkesën e avokatit Dorian Matlija, i cili përfaqëson gazetarin e Ora News, Elton Qyno, për të ndryshuar objektin e padisë që ai kishte ngritur ndaj vendimeve të Gjykatës së Posaçme. Kërkesa përfshin shtimin e një kërkese për fshirjen e kopjeve virtuale të telefonave të sekuestruar nga autoritetet me një vendim të Gjykatës së Posaçme të dhjetorit të vitit 2023.
Qyno, i përfshirë në një hetim të SPAK për nxjerrje të sekretit hetimor, ka paditur në Gjykatën Kushtetuese vendimet e Gjykatës së Posaçme që kanë çuar në sekuestrimin e pajisjeve elektronike që ai zotëron, përfshirë celularët e tij dhe paisje të tjera teknologjike, si dhe për kontrollin që u bë në banesën dhe trupin e tij në kuadër të këtij hetimi. Gazetari ka kërkuar shfuqizimin e këtyre vendimeve, duke i cilësuar ato si shkelje të të drejtave dhe lirive të tij, të garantuara nga Kushtetuta e Shqipërisë dhe nga konventat ndërkombëtare për të drejtat e njeriut.
Avokati Matlija ka argumentuar se mbajtja në sekuestro e pajisjeve elektronike dhe e kopjeve virtuale të të dhënave që gjenden në këto pajisje, i cënon drejtpërdrejt lirinë e gazetarit dhe rrezikon seriozisht ekspozimin e burimeve të tij të informacioneve, të cilat janë thelbësore për punën e tij si gazetar investigativ. Sipas Matlijës, kjo është një formë abuzimi dhe një ndërhyrje në lirinë e shtypit, e cila mund të krijojë një precedens të rrezikshëm për gazetarët dhe mund të ndikojë negativisht në misionin e tyre të informimit të shoqërisë.
Matlija ka paraqitur në seancën e Gjykatës Kushtetuese një kërkesë për ndryshim të objektit të padisë, duke shtuar se, pasi ishin vënë në dijeni për ekzistencën e kopjeve virtuale të të dhënave nga telefonat e sekuestruar, kërkohet gjithashtu shkatërrimi i këtyre kopjeve, për të garantuar që ato të mos përdoren më, dhe që të mos dëmtohet më të drejta e gazetarit dhe burimet e tij. Gjykata Kushtetuese, pas një ndërprerje të shkurtër, e pranoi këtë kërkesë, duke e cilësuar si të lidhur ngushtë me kërkesat e mëparshme për shfuqizimin e vendimeve gjyqësore që çuan në sekuestrimin e pajisjeve. Ky hap u konsiderua si një mënyrë për të pastruar çdo pasojë të mundshme për gazetarin, që mund të shkaktonte ky vendim në lidhje me të drejtat e tij për mbrojtjen e informacionit dhe burimeve të tij.
Në seancën që u zhvillua, përfaqësuesit e Prokurorisë së Posaçme, Bledar Maksuti dhe Olsi Dado, kërkuan më shumë kohë për të përgatitur përgjigjen ndaj kërkesës së re të avokatit Matlija, duke u dhënë mundësi autoriteteve të Prokurorisë që të shqyrtojnë më në detaje kërkesën për shkatërrimin e kopjeve virtuale të të dhënave të sekuestruara.
Gjykata Kushtetuese e pranoi kërkesën e avokatit dhe shtyu seancën për një datë tjetër, më 2 prill 2025, duke dhënë një afat deri më 26 mars 2025 për të paraqitur përgjigje me shkrim. Ky shtyrje i siguron palëve më shumë kohë për të përgatitur argumentet dhe provat për të mbështetur kërkesat dhe kundërshtimet e tyre.
Rasti i Elton Qynos është pjesë e një hetimi më të gjerë të nisur nga SPAK në vitin 2023 për nxjerrjen e sekretit hetimor dhe rrjedhjen e materialeve të klasifikuara nga një dosje hetimore që përfshinte disa krime të rënda. Qyno u mor në pyetje në dhjetor të vitit 2023 nga prokuroria për lidhjen e tij me këtë rast, ndërsa pas një kontrolli të realizuar në shtëpinë e tij, autoritetet sekuestruan celularët dhe pajisjet elektronike që ai mbante. Qyno ka kundërshtuar këto masa si një shkelje të të drejtave të tij si gazetar dhe ka kërkuar që ato të shfuqizohen për të ruajtur integritetin e misionit të tij gazetaresk.
Në një zhvillim të mëtejshëm, në nëntor të vitit 2023, Gjykata e Posaçme vendosi ndaj Qynos masën e detyrimit për paraqitje, në kuadër të hetimit për veprën e korrupsionit pasiv në sektorin privat, lidhur me një organizatë kriminale të drejtuar nga Suel Çela. Ky hetim është pjesë e një serie veprash penale që kanë të bëjnë me korrupsionin dhe trafikimin e ndikimit në sektorë të ndryshëm. Megjithatë, në janar 2024, Gjykata e Posaçme e Apelit e rrëzoi masën e sigurisë të vendosur nga shkalla e parë, duke e shpallur atë të paligjshme. Ky vendim përbën një tjetër hap të rëndësishëm në trajtimin e çështjes dhe rrit shqetësimet për përdorimin e institucioneve të drejtësisë si mjete të kontrollit mbi gazetarët dhe të drejtat e tyre.
Gazetare në “Rrjetin e Raportimit të Krimit të Organizuar dhe Korrupsionit në Shqipëri”- RRKOKSH.
